44028

Łatwo rozpoznawalna na całym świecie przywrócenie McDonalda – w tym miejscu w Sankt Petersburgu w Rosji

Makdonaldyzacja – sprawa sądowa stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez net McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem mcdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer w tym momencie w latach 60. XX wieku. Duch makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, żwawo rozpowszechniło się w większości krajów. Mcdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i organizacja biurokratyczna. George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ów ustrój i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, iż macdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, tymczasem stanowi augmentacja racjonalizacji, a iż systemy racjonalne zaczęły zdominować i nie ma od nich ucieczki, tzw.”żelazna klatka”. Założenie makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzer’a w 1983 w książce pt. “Macdonaldyzacja społeczeństwa”. Pisarz uważał, iż mara to dotyczy łącznie, zarówno życia codziennego, politycznego, gdy i kościoła.

Wpływ na szerokie przyjęcie tego systemu wywarł między innymi składnik oszczędnościowy, inaczej wielomilionowe zyski. Na początku macdonaldyzacja miała tyczyć się pewnego rodzaju amerykanizacji. Z mcdonaldyzacją wiąże się egzystencja domów handlowych, tzw. “długie ręce mcdonaldyzacji”. Układ zmakdonaldyzowanego funkcjonowania gastronomicznego proch odnosić się małych w zastępstwie i obrzeży w zastępstwie, nie proch być zwrócony do elit, pomimo tego dopiero co do mas. Organizm mcdonaldyzacji jest systemem niezwykle profesjonalnym. W latach 60. stworzono układ leczniczy, tzw.mclekarza.

Spis treści

• 1 Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
• 2 Zalety i wady systemu
• 3 Przyczyny Makdonaldyzacji
• 4 Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
• 5 Elementy Mcdonaldyzacji
• 6
• 7 Zobacz też
• 8 Linki zewnętrzne

//

Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji

Standardowe karta w restauracji McDonalda dostępne na całym świecie

Globalizacja – japoński Big Mac

• Kalkulacyjność (kwantytatywność) – liczą się cechy kwantytatywne (wartość, postać, kwota czasu potrzebna na uprawianie usługi), pełnia zostaje przeliczone. Liczba staje się równoważna jakości, alias dobre jest to co dostajemy w dużej ilości i żwawo. Wiąże się to ze starą zasadą psychologiczną, która mówi, iż podczas gdy nieco dostajemy za bezowocnie to jest to dobre; następuje pokusa nazwami tj. “podwójne”, “potrójne” bądź za tę samą cenę dostajemy więcej. W systemie ekonomicznym inwestorowi musi się to lecz opłacać. W funkcjonowaniu jednostki kładzie się siła na gdy najszybsze wykonywanie czynności i biegłość. Od pracowników żąda się trzech cech:
  • pracować szybko
  • pracować sprawnie
  • za niskie pieniądze

Wszystko jest wyliczone i ustalone, a pracobiorca nie winien za niemało sądzić (frapować się).

• Efektywność – to optymalna (szybka) strategia przejścia z jednego punktu do następnego, np. McDrive, dokąd nie liczy się strona dopiero co obiekt sprawy natomiast zatrudniony. Człowiek jest pracownik przez jakiś organizm, a forma podmiotu jest wyznaczana efektywnością jego pracy. Ważny jest w tej okolicy organizm uregulowań formalnych i prawnych. Wysoką skuteczność uzyskuje się przez posłuszeństwo tychże uregulowań. Jest to organizm z góry zorganizowany, a placówka traci swoją podmiotowość. Dotyczy to nie przed chwilą klientów, jednak oraz pracowników.
• Przewidywalność – pełnia jest przewidywalne. Wzdłuż i wszerz i ciągle za te same finanse dostaniemy ów już sam ładunek i usługę, bez względu od godziny, azali miejsca geograficznego. W tym systemie nie jest wartościowy kod komputerowy lingwistyczny, wzdłuż i wszerz się w tej kwestii porozumiemy. Ma być on na rzecz nas krzepiący, zamieszkiwać równowaga. Z punktu widzenia kulturowego jest to chociaż niesłychanie niebezpieczne, gdyż człowiek nie zastanawia się powyżej czymś toteż, iż nie musi, bo ogół będzie zawżdy takie same. Ustrój socjalny także ma być niezachwiany i dający się przewidzieć, beztroski (zero się nie przypadkiem przerobić), ma być tzw. kulturowa umysł – Ziemia bez niespodzianek. Nasze behawior jak podmiotu również staje się przewidywalne, wówczas bez trudności jest dozwolone rozpocząć nami fałszować. Charakterystyczna cechą jest to, iż jest to organizm zmechanizowany i jesteśmy przez cały czas kontrolowani, obserwuje nas nauki techniczne, układ. My musimy działać zgodnie z odgórnymi oczekiwaniami. Świat socjalny bazujący jest na przewidywalnych interakcjach międzyludzkich.
• Możliwość manipulacji - własność ta wynika z pozostałych. Aktywność ludzkie zastąpiono pewną technologią. Człowiek z podmiotu staje się wykonawcą przedmiotu. Nie jest to opracowanie jawnie – manipuluje się drogą okrężną, pośrednią. Taki tenże sam organizm działa np. w urzędach, dokąd przekazuje się nam, że jesteśmy w tamtym miejscu mile widziani, lecz równolegle oczekuje się, iż żwawo załatwimy swoją sprawę i zwolnimy obszar na rzecz innych. Wypełniamy czynności podstawowe, bez rozszerzania, przed chwilą to czego się od nas wymaga, skoro całość jest wyliczone i osobistość pilnuje dyscypliny (nie możemy funkcjonować za żwawo ani za można, sami nie mamy rozstrzygać o swoich czynnościach, przed chwilą dopełniać to, co znakomitość w tej chwili opracował). Siła robocza tu mają być nader przeciętni, a nie wykształceni, bo mogliby rozpocząć czegoś zmuszać, a mają system prawny przeprowadzać swoje obowiązki wedle ustalonej kolejności i w odpowiednich ilościach.

Zalety i wady systemu

24-godzinna ekonomia

Zalety makdonaldyzacji:

• dostępność towarów i usług (obszar kulturowy konsumpcyjna) – panorama towarów i usług jest osiągalny większej liczbie ludzi, być może w tamtym miejscu wtłoczyć się ktokolwiek, nie właśnie urzędnik elity
• człowiek niezupełnie “w tej chwili być może zaspokajać” swoje zachcianki i pilne potrzeby, o każdej porze dnia i nocy (system ekonomiczny 24-godzinna przez 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku)
• jednostkę, każdego człowieka traktuje się równie bez względu na rasę, płeć, inherencja społeczną
• możliwość łatwego porównywania gildia i cen towarów przez klientów w konkurencyjnych firmach
• przewidywalność – bezpieczeństwo i trwałość systemu działa uspokajająco na społeczeństwo
• człowiek przypuszczalnie wykonywać trochę, co poprzednio nie byłoby do pomyślenia, np. z ośrodka pomocy przypuszczalnie zaczerpnąć kasa i nabyć sobie np. chleb
• zatrudnianie pracowników o typowych kwalifikacjach ze względu czemu (?) łatwiej rozpowszechniają się nowości technologiczne i organizacyjne
• wytwory jednej kultury swobodnie przenikają do drugiej

Wady makdonaldyzacji:

Taśma z posiłkami – widok ogólny

• ujednolicona stan towarów i usług, np. w supermarketach – przypadek wyboru tańszych odpowiedników, siła robocza kupują to na co w życiu nie mogliby sobie przystać – masowa spożycie zamienników promocyjnych
• sposób spędzania czasu wolnego – kiedyś okres wakujący mieli dopiero co bogaci, a więc co zgodność z rzeczywistością odjechać prawdopodobnie ktokolwiek, aliści równolegle ręce do pracy czynni zawodowo pracują dłużej, wobec tego mają mniej wolnego czasu, choć równocześnie więcej środków i siła jego wypełnienia, co prowadzi do procesu standaryzacji i masowości spędzania przez ludzi czasu wolnego (podczas gdy, dokąd tudzież żwawo i skutecznie odpocząć)
• pozorne działalność uspokajające – ludziom wydaje się, iż mają zapewnione bezpieczeństwo
• ujednolicanie otoczenia – nie przed chwilą ludzi zaczyna dotyczyć się równie (bez względu na inherencja do rasy, klasy azaliż płci), jakkolwiek plus entourage naturalne; układ traktuje wg założonych standardów (nie liczy się co w tamtym miejscu jest, toż by spełniło normy, np. odpowiednia rozmiar ziemniaka azali jajka)

Posiłki na taśmie produkcyjnej

• dehumanizacja społeczeństwa – człowiek taktowany jest gdy ekwipunek na taśmie montażowej, nie dochodzi do interakcji, bo nie są one potrzebne, człowiek ma przeprowadzać pewne czynności gdy automat: sprawnie i żwawo; czynności są krańcowo wyliczone właśnie, iż potrzebna jest nuże przed chwilą posłuszeństwo dyscypliny, tak aby wykonywane było to, co zostało zaprogramowane i wyliczone; człowiek pracuje dłużej, w takim przypadku będzie puder mniej czasu na korzystanie z tych towarów
• system ów wpływa niekorzystnie na otoczenie naturalne – jest ustawiony na niezwykle intensywne obróbka zasobów powodujące znaczącą ingerencję w ekosystem
• dehumanizacja jednostki – oddział nie ma znaczenia, liczy się tzw. “typek masowy”
• liczy się wielkość niedaleko akceptowalnym poziomie jakości, w danej kategorii cenowej
• nie liczy się intelekt, dopiero co sprawność

Wada i zaleta:

• wytwory kulturowe przenikają się swobodnie nawzajem.

Przyczyny Makdonaldyzacji

Przewidywalność zachowań pracowników i klientów zaś efektywna obsługa w McDrive

• Pojęcie biurokracji (Maxa Webera) – to zakrojona na szeroką skalę zrzeszenie z hierarchicznie podporządkowanymi sobie elementami. Działa się w tamtym miejscu stricte określonym sposobem, opartym na przepisach (przewidywalne działalność ludzi, jako że pracują wobec nadzorem i wedle sformalizowanych ustaleń). Jest to pewna budowa formalna, jakiś matka mcdonaldyzacji, bo zakłada skuteczność działania, liczy się obowiązek cząstkowe, a nie człowiek, oddział wykonuje te zadania przeważnie zgodnie z instrukcją, w dokładnie określonej kolejności.
• Ważnym elementem jest racjonalizacja – wszelkie prawa, prawo mówiące kiedy wyszperać rozumny wyjście postępowania, optymalne środki do osiągnięcia konkretnego celu (zasoby ludzkie otrzymują pewne odkryte mechanizmy-algorytmy postępowania, których nie muszą starać się, a właśnie przeprowadzać obecnie opracowane schematy).
• Każda organizacja biurokratyczna prawdopodobnie mieć przewagę do pewnych wypaczeń (dysfunkcji). Weber twierdził, iż jak urzędy będą racja sformalizowane, to przypadkiem pojawić się demoralizacja. Zakładał podobnie karność liczbom – pewnemu systemowi. Nazwał ów układ “żelazną klatką racjonalności”, co miało znaczyć, iż ustrój biurokratyczny nas zniewala, dehumanizuje, a zbiorowość ludzka staje się niezwykle przewidywalne, oraz człowiek nie będzie w stanie się przestawić prócz tę klatkę.
• System Holokaustu – jest przykładem skrajnej racjonalizacji biurokratycznej i mcdonaldyzacji przekroczonej do granic siła. Do Holokaustu doszło, podczas gdy zostaliśmy do tego przygotowani strukturalnie i organizacyjnie (”park jest nieziemski, jak likwidujemy chwasty”). Liczył się w owym czasie funkcjonalny maszyneria unicestwiania i kalkulacyjność (w jakim stopniu jest dozwolone i w jakim czasie zniszczyć).
• Ritzer prorokował, iż taki “organizm Holokaustu” przypadkiem się coraz dawno w społeczeństwie ponowić, iż nie było to wizja jednolite.

Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja

Szybka obsługa i ewentualność łatwego porównywania cen podobnych produktów w firmach konkurencyjnych

• Najbardziej efektywna konstrukcja organizacyjna, np. stanowisko finansowy, to taka, która ma być najlepsza ze wszystkich – najszybsza. Oficjał ustawiony jest na kiedy najszybsze obsłużenie petenta, oraz nie jest kładziony ucisk na jakość.
• Kalkulacyjność w racjonalizacji i biurokratyzacji – kładzie się ścisk na przeliczenie łącznie co wolno, tak aby skuteczność wszelkich czynności przynieść do liczb, tzw. “biurokratyczna tasiemka produkcyjna”. Placówka ma przeprowadzać swoje działalność bez względu który będzie twór. Nie liczy się postać, lecz kwota. W tej krokowości pewno jaki pracuje niepoprawnie, jednakże nie ma czegoś takiego gdy uprawianie jakościowe – “dehumanizacja rozliczalności pracy”.
• Zachowanie ma być przewidywalne. Przewidywalność to rezultat racjonalności i biurokratyzacji, możność przewidywania behawior jednostki (chyba że zachowania są inne to od razu są wyłapywane).
• Manipulowanie – organizacja biurokratyczna panuje powyżej ludźmi stosując technologie, które nie wymagają udziału człowieka. Świat biurokratyzowany to Ziemia uprzedmiotowiony, zespół traci swoją podmiotowość. Działalność jednostki staje się automatyczne, człowiek jest machiną, jest czemuś przypisany, np. instytucji, urzędowi, czemuś co jest prawidłowo zorganizowane i mało co steruje działaniem jednostki. Oddział nie szuka innego sposobu działania, bo sugeruje się jej, iż ów fortel jest najważniejszy. Ustrój ów produkuje ludzi, którzy zaczynają zapełniać funkcje automatu.

Wg Webera formalna racjonalność to nieracjonalna racjonalność, to organizm, jaki dehumanizuje człowieka (nadawcę i odbiorcę, pracownika i petenta). Zmakdonaldyzowana cywilizacja masowa doprowadziła do odczłowieczenia człowieka. Niedorzeczny racjonalizm to “żelazna klatka”. Społeczność wtacza się w ociupinę, z czego nie ma wyjścia. Weber stworzył tzw. ramy instytucjonalne.

Elementy Mcdonaldyzacji

George Ritzer i Zygmunt Bauman powiedzieli, iż eksterminacja to przypadek współczesnej racjonalności biurokratycznej i wynik współczesnej cywilizacji. Racjonalność świata stworzyła nieco, co stało się takim wynaturzeniem. Holokaust proszek wszelkie cechy racjonalizacji inaczej makdonaldyzacji. Tenże człowiek stworzył sobie ustrój, z którym stał się z technicyzowany. Zagłada proch być efektywnym mechanizmem unicestwiania ludzi i rzekomo charakteryzował się kalkulacyjnością – przeliczano, w jakim stopniu osób należało zmarnować. Cechą holocaustu była ponadto przewidywalność, całkowity sprawa sądowa pył oblicze taśmy montażowej – przyjeżdżające i odjeżdżające wagony i samochody. Bezsensowny racjonalizm przekroczył najśmielsze wyobrażenia. Nałogowiec od pewnej struktury biurokratycznej. Holokaust przypadkiem się w dziejach współczesnej kultury (wobec pewnymi względami) powtórzyć.

Galeria Krakowska – środek siedlisko handlowego

W 1916 pojawiło się zupa środek handlowe, niezadaszone, a w 1956 powstało w Minnesocie zadaszone główny punkt handlowe. środek handlowe to obszar, do którego jest dozwolone posługiwać się 4 wyznaczniki makdonaldyzacji: skuteczność, przewidywalność, kalkulacyjność i manipulacyjność. Na domiar tego tego, iż jest miejscem handlowym, stało się i miejscem spacerów, spotkań, itp. Rozbiór koncernu Forda doprowadziła do stwierdzenia, iż obecnie zakład przemysłowy taśmowy jest zmakdonaldyzowany, to sznurek montażowa, obok której pracują robotnicy-roboty. Ta taśmowość jest nienagannie zorganizowana. Sznurek montażowa jest przykładem racjonalności formalnej. Angaż człowieka ma być pracą efektywną, toteż podejście na wysoką klasę pracowników szybkich i niewykwalifikowanych, którzy montują, iks robi trochę przewidywalnego. Przewidywalność to ustrój swobodnie sprawdzalny. Mechaniczne wykonywanie pewnych czynności. Człowiek zależny taśmie montażowej, maksymalnie manipulowany, kto skazany jest do wykonywania przewidywalnych ograniczonych działań. Wąskie specjalizacje ludzkie inaczej zmuszanie człowieka do rutynowego powtarzania czynności. Sznurek jest przykładem dehumanizacji, tu liczy się biegłość i szybkie wykonywanie danej czynności.

• George Ritzer, The McDonaldization of Society (publikacja polskie “McDonaldyzacja społeczeństwa”)

Zobacz też

• Mcpraca

Linki zewnętrzne

• Czy “złote łuki” opanują świat

Trwa rozważanie powyżej usunięciem tego artykułu, weź w niej udział.

Szlachcic lokalny i komendant żołdak używajacy herbu Lis. Wedle informacji zawartych w herbarzu Wittyga, w roku 1545 w Krakowie kwituje w skarbie koronnym odbiór 1000 zł. pol. na piechotę kamieniecką. Pewno dowodził pieszo w twierdzy Kamieniec, i był podkomendnym Bernarda Pretficza.

Brak więcej informacji o jego losach.

Przypisy

Wiktor Wittyg „Nieznana arystokracja lechistan i jej herby” s. 289

Orlik 2012 – oprogramowanie rządowy ustawiony przede wszystkim do dzieci i młodzieży, mający na celu wybudowanie boisk w każdej gminie do 2012 roku. Ogłosił go w expose prezes rady ministrów Donald Tusk.

Wybudowanie każdego boiska ma się zawrzeć w 1 mln zł netto. Jedną trzecią kosztów budowy klapa wspólnota, a resztę dokłada kategoria i samorząd wojewódzki. Na boisku (30×62 metry) ze sztucznym oświetleniem i budynkiem sanitarnym jest dozwolone młócić w piłkę nożną, ręczną, koszykówkę i siatkówkę.

16 listopada 2008 r. oddano 100. „Orlika”, miało to obszar w Koszalinie. Projekt jest następujący:

• do końca 2008 - 500 boisk,
• do końca 2009 - 1000 boisk.

Przypisy

1. ↑ Tomasz Cylka, Orlik w Wielkopolsce ląduje z opóźnieniem. Zdanie Wielkopolski. 24 września 2008. Dojście: 16 listopada 2008.

Culture jamming (polskie odpowiedniki to „zagłuszanie fal kultury” azali “zagłuszanie kultury”) – indywidualistyczna powierzchowność odwrotu od wszelkich form mentalności stadnej – włączając w to wszelkie ruchy kulturowe, polityczne azaliż społeczne. Z definicji culture jamming nie jest wobec tego traktowane w charakterze podniecenie. Mara culture jamming z trudem zdefiniowiać zarówno w odniesieniu do jakiegoś specyficznego politycznego stanowiska azaliż przekazu, kiedy i w odniesieniu do stanowiska azaliż przekazu kulturowego. Za komunalny wątek łączący różnorodne zjawiska culture jamming potwierdzić wolno chęć wyśmiania azali zażartowania z homogenicznej natury kultury popularnej, często z użyciem niekonwencjonalnych form komunikacji azaliż interwencji w publiczne wydarzenia i w zaaprobowany język (geurilla communication).

Culture jamming przypadkiem być zdefiniowane ja podniecenie artystyczny, wprawdzie również taka określenie nie obejmuje całego gama działań określanym tym terminem. Culture jamming charakteryzowane jest często jak postać działalności publicznej będącej w opozycji do komercjalizmu zaś wszelkiej idei kreowania kultury korporacyjnej . Powyższa określenie jest natomiast również zbytnio wąska, żeby otoczyć wszystkie działania określane jak culture jamming (określenie ta w wyższym stopniu pasuje do zjawiska określanego jak subvertizing).

Culture jamming nieraz wymaga transformacji mass mediów, iżby ich własnymi środkami komunikacji w szyderczy albo groteskowy podejście skomentować droga ich działania.

Do celów culture jammingu przelecieć można:

• “Dobry radość” (i zachęcanie do tego innych) kosztem dominujących nurtów społecznych – zdaniem culture jammerów wielu z ich dostawców bierze siebie zbytnio serio. Poniekąd sami culture jammerzy mogą się stać ofiarą „zakłócania”, chyba że ich działania stają się równie ziinstytucjonalizowane i pozbawione humoru podczas gdy oryginalne obiekty zainteresowania culture jammingu.
• Rozbudzenie poczucia fascynacji najbliższym środowiskiem życia zainspirowane przez zamierzoną niejasność technik culture jammingu, które w założeniu mają podsycać umiejętność do samorefleksji i niezależnego myślenia.
• Ukazywać sprzeczności między wizerunkami ikonicznymi, praktykami czy też postawami, a realiami czy też postrzeganym jak odmowny aspektem danego przedmiotu, jaki stanowi cel zakłócania. Działania takie wykonywane są często w sferze symbolicznej, z przyczyny „przechwytywaniu” („detournement”) elementów popularnej ikonografii.

„Przechwytywanie” funkcjonuje tu w charakterze nauka zawodu determinujący artystyczne, czy też społeczne aktywność w którym wykorzystuje się te same środki, fragmenty ewentualnie elementy ikonografii przedmiotu, dzieła sztuki, by wykształcić nowe dzieło sztuki, obiekt, którego sygnowanie często stoi w opozycji do znaczenia oryginału. Terminu „przechwytywanie” w podobnym znaczeniu używali członkowie Międzynarodówki Sytuacjonistycznej. Guy Debord, jaki nazywał “przechwytywanie” „płynnym językiem ideologii” racja pisał o tej praktyce: „Przechwytywanie to kontrast cytowania, powoływania się na akademicki uważanie, kto ulega nieuchronnie zafałszowaniu z chwilą, jak przekształca sie w przytoczenie: część oderwany z kontekstu, unieruchowmiony, odosobniony od swej epoki – globalnego układu odniesienia – i od konkretnego stanowiska, trafnego albo błędnego, jakie zajmował względem tego odniesienia. (…) Przejawia się w komunikacji świadomej tego, iż sama w sobie nie zawiera żadnej gwarancji, przede wszystkim ostatecznej.”

• Prowokowanie do zaangażowania obywatelskiego natomiast nawiązywania więzi społecznych.

Intecje culture jammerów wolno odróżnić (choć niekiedy intencje się pokrywają) od artystycznego przywłaszczenia (które odbywa się na rzecz celów ściśle artystycznych) a od wandalizmu (w przypadku, którego głównym zamiarem jest rozbiórka), choć efekty działań wszystkich trzech aktywności są często trudne do odróżnienia. Niektóre prace street artowe czy też inne działania wolno przelecieć do dwóch, a co więcej trzech z powyższych kategorii.

Spis “zagłuszających” polskich artystów i grup artystycznych

• Kolektyw Pif-paf
• Radykalna Działanie Twórcza

Przypisy

1. ↑
2. ↑ Guy Debord Społeczeństwo spektaklu, tłumaczył Mateusz Kwaterko, PIW, Stolica Polski 2006.

Fulacht fiadh (wym. fulacht fija, irl. fulacht fiadh bądź fulacht fian, l.mn. fulachtaí fia, w starszych tekstach dodatkowo fulachta fiadh). W Anglii, Walii, Szkocji i na Wyspie Man zwane burn mounds. Forma stanowiska archaeologicznego w Irlandii.

W Irlandii zarejestrowano nad 4500 przykladów fulachtaí fia i są jednymi z naczęściej spotykanych rodzajów stanowisk archeologicznych na wyspie. W samym Hrabstwie Cork zarejestrowano ich nad 2000.

Spis treści

• 1 Konstrukcja
• 2 Etymologia
• 3 Datowanie
• 4 Przeznaczenie
• 5 Przypisy

//

Konstrukcja

Fulacht fiadh z reguły przybiera formę niegłębokiego (tak bywa ok. 20-50cm, jednakże bywają głębsze) wgłębienia w kształcie podkowy, wypełnionego przepalonymi kamieniami, węgielkami zaś sadzami. W środku “podkowy” z reguły znajduje się płytka otchłań. Kiedy niekiedy w pobliżu fulachtaí fia rejestrowane są inne szczątki osadnictwa.

Typowy fulacht fiadh składa się z trzech części:

• kopca kamieni (przeznaczonych do rozgrzania);
• paleniska, dokąd kamienie były rozgrzewane;
• “pojemnika”, wyłożonego drewnem czy też kamiennym brukiem, dokąd znajdowała się tlenek wodoru do podgrzania.

Fulachtaí fia położone są z reguły w pobliżu naturalnych zbiorników wodnych (strumieni, rzek) i terenów podmokłych. Stwierdzono, iż bez liku z fulachtaí fia było użytkowane wtórnie.

Etymologia

Irlandzkie fulacht oznacza jamę przeznaczoną do gotowania, tudzież fiadh jest przymiotnikiem od słowa “łania” albo “dzicz”.

Datowanie

Badania, przeprowadzone metodą datowania radiowęglowego 14C, wykazały że większa część z nich pochodzi z okresu ok. 1500-500 BC .

Przeznaczenie

Istnieje parę teorii dotyczących funkcji fulachtaí fia. Jedna znich mówi o miejscu przeznaczonym do gotowania, dokąd wodę doprowadzano wysokich temperatur. Wspomina się także, że nagrzana tlenek wodoru mogła posługiwać do kąpieli, prania ubrań bądź w ciągu procesów farbowania tkanin i wyprawiania skór. Okrycie konstrukcji prowizorycznym dachem, mogło również podawać w charakterze forma sauny. Niewykluczone, iż fulachtaí fia mogły dokonywać wszystkie ww funkcje, wymagające gorącej wody.

W roku 2007 wysunięto nową teorię, sugerującą niby fulachtaí fia służyły do produkcji piwa. Do podgrzanej wody (do temp. ok. 65°C) wrzucano jęczmień i po ok. 45 minutach przelewano mieszanka do oddzielnych naczyń, dodając zaczyn i zioła i pozostawiając płyn do fermentacji.

Przypisy

1. ↑ Ó’Drisceóil, “Burnt mounds: Cooking or bathing?”, Antiquity, ss.671-80
2. ↑ Brinley, Lanting, “The dating of fulachta fiadh”, Burned Offerings, 1990, Wordwell, ss.55-56.
3. ↑ Mayo Archaeology 15 of Travels in Time
4. ↑ BreakingNews.ie - Ancient pomnik may have been Bronze Age brewery
5. ↑ Wtórnik artykułu z Archeology Ireland, opisującego eksperyment.